الرياضيات، الصف الثاني عشر · أوراق الوزارة السابقة · الدورة العادية 2021 وزاري الرياضيات، الصف الثاني عشر الدورة العادية 2021، سؤال 36 36 علامة · الموضوع: المعادلات التفاضلية القابلة للفصل ، التكامل بالأجزاء ، التكامل بالتعويض
Q36 السؤال الثاني (36 علامة) (36 علامة)
الحل خطوة بخطوة حلّ هالجزء مش جاهز بعد. جرّب تحلّه وفهيم بيصحّحلك.
Q36(a) (أ-1) جد كلا من التكاملات الآتية: ∫ ( 2 x − 3 ) cos 2 3 x d x \int (2x-3)\cos^2 3x\,dx ∫ ( 2 x − 3 ) cos 2 3 x d x (12 علامة)
الحل خطوة بخطوة cos 2 3 x = 1 + cos 6 x 2 \cos^23x=\frac{1+\cos6x}{2} cos 2 3 x = 2 1 + c o s 6 x فالتكامل ∫ 2 x − 3 2 ( 1 + cos 6 x ) d x \int\frac{2x-3}{2}(1+\cos6x)dx ∫ 2 2 x − 3 ( 1 + cos 6 x ) d x .الجزء الأول: ∫ 2 x − 3 2 d x = x 2 2 − 3 x 2 \int\frac{2x-3}{2}dx=\frac{x^2}{2}-\frac{3x}{2} ∫ 2 2 x − 3 d x = 2 x 2 − 2 3 x . الجزء الثاني بالأجزاء: ∫ 2 x − 3 2 cos 6 x d x = ( 2 x − 3 ) sin 6 x 12 + cos 6 x 36 \int\frac{2x-3}{2}\cos6x\,dx=\frac{(2x-3)\sin6x}{12}+\frac{\cos6x}{36} ∫ 2 2 x − 3 cos 6 x d x = 12 ( 2 x − 3 ) s i n 6 x + 36 c o s 6 x . المجموع هو الناتج. الجواب: x 2 2 − 3 x 2 + ( 2 x − 3 ) sin 6 x 12 + cos 6 x 36 + C \frac{x^2}{2}-\frac{3x}{2}+\frac{(2x-3)\sin6x}{12}+\frac{\cos6x}{36}+C 2 x 2 − 2 3 x + 12 ( 2 x − 3 ) s i n 6 x + 36 c o s 6 x + C
Q36(b) (أ-2) ∫ 4 − e − x d x \int \sqrt{4-e^{-x}}\,dx ∫ 4 − e − x d x (12 علامة)
الحل خطوة بخطوة نضع u = 4 − e − x u=\sqrt{4-e^{-x}} u = 4 − e − x فيكون u 2 = 4 − e − x u^2=4-e^{-x} u 2 = 4 − e − x ومنه e − x = 4 − u 2 e^{-x}=4-u^2 e − x = 4 − u 2 و d x = 2 u 4 − u 2 d u dx=\dfrac{2u}{4-u^2}\,du d x = 4 − u 2 2 u d u . يصبح التكامل ∫ u ⋅ 2 u 4 − u 2 d u = ∫ 2 u 2 4 − u 2 d u \int u\cdot\dfrac{2u}{4-u^2}du=\int\dfrac{2u^2}{4-u^2}du ∫ u ⋅ 4 − u 2 2 u d u = ∫ 4 − u 2 2 u 2 d u ، وبالقسمة: 2 u 2 4 − u 2 = − 2 + 8 4 − u 2 \dfrac{2u^2}{4-u^2}=-2+\dfrac{8}{4-u^2} 4 − u 2 2 u 2 = − 2 + 4 − u 2 8 . نحلل بالكسور الجزئية: 8 4 − u 2 = 2 2 + u + 2 2 − u \dfrac{8}{4-u^2}=\dfrac{2}{2+u}+\dfrac{2}{2-u} 4 − u 2 8 = 2 + u 2 + 2 − u 2 فنحصل على − 2 u + 2 ln ∣ 2 + u 2 − u ∣ + C -2u+2\ln\left|\dfrac{2+u}{2-u}\right|+C − 2 u + 2 ln 2 − u 2 + u + C . نعوّض u = 4 − e − x u=\sqrt{4-e^{-x}} u = 4 − e − x للعودة إلى المتغير x x x . الجواب: u = 4 − e − x ⇒ d x = 2 u 4 − u 2 d u u=\sqrt{4-e^{-x}}\Rightarrow dx=\frac{2u}{4-u^2}du u = 4 − e − x ⇒ d x = 4 − u 2 2 u d u ؛ ∫ u ⋅ 2 u 4 − u 2 d u = ∫ ( − 2 + 8 4 − u 2 ) d u = − 2 u + 2 ln ∣ 2 + u 2 − u ∣ + C \int u\cdot\frac{2u}{4-u^2}du=\int\left(-2+\frac{8}{4-u^2}\right)du=-2u+2\ln\left|\frac{2+u}{2-u}\right|+C ∫ u ⋅ 4 − u 2 2 u d u = ∫ ( − 2 + 4 − u 2 8 ) d u = − 2 u + 2 ln 2 − u 2 + u + C ؛ = − 2 4 − e − x + 2 ln 2 + 4 − e − x 2 − 4 − e − x + C =-2\sqrt{4-e^{-x}}+2\ln\frac{2+\sqrt{4-e^{-x}}}{2-\sqrt{4-e^{-x}}}+C = − 2 4 − e − x + 2 ln 2 − 4 − e − x 2 + 4 − e − x + C
Q36(c) (ب) إذا كان ميل المماس لمنحنى العلاقة y y y عند النقطة ( x , y ) (x,y) ( x , y ) يساوي 8 sin 2 x ( 1 + cos 2 x ) 3 \dfrac{8\sin^2 x}{(1+\cos 2x)^3} ( 1 + cos 2 x ) 3 8 sin 2 x ، فجد قاعدة العلاقة y y y علما بأن منحناها يمر بالنقطة ( 0 , 1 ) (0,1) ( 0 , 1 ) . (12 علامة)
الحل خطوة بخطوة 1 + cos 2 x = 2 cos 2 x 1+\cos2x=2\cos^2x 1 + cos 2 x = 2 cos 2 x فالمقام 8 cos 6 x 8\cos^6x 8 cos 6 x .الميل = sin 2 x cos 6 x = tan 2 x sec 4 x = tan 2 x ( 1 + tan 2 x ) sec 2 x =\frac{\sin^2x}{\cos^6x}=\tan^2x\sec^4x=\tan^2x(1+\tan^2x)\sec^2x = c o s 6 x s i n 2 x = tan 2 x sec 4 x = tan 2 x ( 1 + tan 2 x ) sec 2 x . بالتعويض u = tan x u=\tan x u = tan x : ∫ ( u 2 + u 4 ) d u = u 3 3 + u 5 5 \int(u^2+u^4)du=\frac{u^3}{3}+\frac{u^5}{5} ∫ ( u 2 + u 4 ) d u = 3 u 3 + 5 u 5 . من النقطة ( 0 , 1 ) (0,1) ( 0 , 1 ) : الثابت 1 1 1 ، فـ y = tan 3 x 3 + tan 5 x 5 + 1 y=\frac{\tan^3x}{3}+\frac{\tan^5x}{5}+1 y = 3 t a n 3 x + 5 t a n 5 x + 1 . الجواب: y = tan 3 x 3 + tan 5 x 5 + 1 y=\frac{\tan^3x}{3}+\frac{\tan^5x}{5}+1 y = 3 t a n 3 x + 5 t a n 5 x + 1
الحلول من كتابة ستَديفاي، مش نموذج الإجابة الرسمي.
أسئلة وزارية على نفس الموضوع السؤال السابق كل أسئلة الورقة